Erfgoed als uithangbord: het witte stadje Thorn (L)

Toeristen trekken massaal naar het witte stadje Thorn in Limburg. Het feit dat alle huizen wit zijn, de middeleeuwse stratenstructuur, het culinaire aanbod van hotels en restaurants en de goed bewegwijzerde routes naar meer dan vijftien wegkapellen maken dat er jaarlijks talloze -weliswaar oudere- dagjesmensen naar Thorn komen. Met de auto, bus, huurfiets, eigen fiets of te voet. Hoewel het stadje superklein is, is de hele infrastructuur erop ingericht.

Een middeleeuws dorpje waar vanaf het jaar 900 een abdij het alledaagse leven bepaalde. Moeder oversten waren de heerseressen. Die vrouwelijke 'heerschappij' duurde voort tot aan de Franse tijd. Vanaf toen golden er andere regels. Onder andere dat er belasting betaald moest gaan worden voor het aantal ramen dat een huis bezat. De rijke inwoners van Thorn waren in staat de belastting te betalen, de armere bevolking niet. De ramen werden dichtgebouwd met stenen en om deze 'littekens van armoede' te verbergen, schilderden de bewoners hun huizen egaal wit. Na de Tweede Wereldoorlog, toen het toerisme ook voor de gewone man toegankelijk was, bleken zowel de witte huizen als de grote hoeveelheid katholieke gebouwen en kapellen een publiekstrekker. De huizen met nog een oorspronkelijke baksteenkleur werden rap witgeschilderd, hotels en restaurants richtten hun gelegenheden in op de ontvangst van grote groepen toeristen.

 Niet alleen in het dorpje, maar ook in de velden er omheen, bevinden zich talloze wegkruisen en veldkapellen. Wie zijn wandelschoenen aantrekt en bij de lokale VVV een wandelkaart koopt, geniet van een bijzonderde pelgrimage. Alsof je in een middeleeuws landschap loopt, tussen de velden en kleine stroom water. Op de achtergrond klinkt weliswaar de snelweg en zoeven auto's voorbij, maar wie de blik gericht houdt op Thorn kan zich het leven van meerdere eeuwen terug goed voorstellen.

Het verhaal van een stad kan aldus verteld worden aan de hand van het culturele erfgoed, zowel in materiële als in immateriële zin. Zo zijn er in Thorn op talloze gebouwen ANWB-borden aangebracht die uitleg geven. Daarnaast zijn er audiotours uitgezet, waardoor de toerist het verhaal op persoonlijke wijze kan beluisteren. Stadsgidsen lopen er rond en vertellen levendig over de witte stad en opengestelde ateliers van kunstenaars en vormgevers lokken de bezoeker naar binnen, waar zij getrakteerd worden op een bevlogen verhaal.

Het erfgoed van het  middeleeuwse en superkatholieke witte stadje Thorn wordt ingezet als handelsmerk, als visualisatie van de identiteit van een stad. In dit geval dient het erfgoed als uithangbord.