Werkgroep Joodse Tilburgers

Woningkaart familie Mozes
Regionaal Archief Tilburg

De werkgroep Joodse Tilburgers ontstond in 2012 op initiatief van Arnoud-Jan Bijsterveld van University of Tilburg.  Bijsterveld voltooide in datzelfde jaar een zoektocht naar Bertram Polak, een Joodse Tilburger die in 1942 om het leven kwam tijdens Wereldoorlog II. De zoektocht van Bijsterveld bleek een inspiratiebron voor andere Tilburgers. Zo kwamen er meer ideeën los om het familieleven van Joodse Tilburgers te onderzoeken. Daarnaast speelde er al enkele jaren een idee om een Joods monument op te richten.

Arnoud Jan Bijsterveld zocht contact met Stadsmuseum Tilburg en Regionaal Archief Tilburg. Deze laatste heeft al meer ervaring met het werken in community's en voor het onderzoek naar Joodse Tilburgers werd aldus een werkgroep opgericht. Hierbij meldden zich mensen uit zowel het professionele veld als 'amateur'onderzoekers. 'Amateur' staat hier tussen haakjes aangezien het mensen betreft die vaak al veel ervaring hebben met onderzoek doen zoals leden van de heemkundekring of mensen die we regelmatig zien in de studiezaal van het archief. In principe vormt de groep zich vanzelf. Wie mee wil doen, meldt zich zelf. Wie uiteindelijk geen zin of tijd blijkt te hebben, valt vanzelf af. In die zin kan het werken met community's als organisch worden beschouwd. In principe hoeft het niet veel werk te kosten om een groep bij elkaar te krijgen.

Wat wel moeilijker is, is de onderlinge communicatie en de uitwisseling van ideeën, het verzamelen van materiaal en het komen tot een gezamenlijk product. Wanneer je namelijk met ' buitenstaanders' werkt, is de gezamenlijke harde schijf waarop je normaliter met je collega's werkt, in deze niet van toepassing. Bij het archief hebben we vorig jaar een digitale leer- en onderzoeksomgeving aangeschaft. Een omgeving die thematisch kan worden ingericht en waaraan je leden kunt koppelen. Afgescheiden van de buitenwereld om vooralsnog het onderzoek niet meteen prijs te hoeven geven. We kozen voor 'Moodle' via destijds Stoas-Learning, inmiddels UP-Learning geheten. Geen CMS maar een LMS Learning Management Systeem.

Inmiddels is deze werkgroep enkele maanden bezig en de eerste onderzoeksresultaten worden zichtbaar. Zo zullen er op 4 en 5 mei twaalf 'Open Joodse Huizen' zijn. Georganiseerd door Jardena Gil, een van de werkgroepleden. Gil werkt daarvoor samen met het Joods Historisch Museum. Een landelijk project waarbij Tilburg een van de deelnemende steden is.

Eerste steen Huize familie Mendels

In eerste instantie was ik zelf wat sceptisch: ' Gaat dat wel werken?' en als dooddoener ' Vanuit ervaring weet ik dat .... '. Maar in feite komt het erop neer dat je in het werken met een community ook moet kunnen loslaten en vertrouwen op de gezamenlijke kracht van de werkgroep en de drijfveren van het individu. Professionals zijn immers niet heilig. 'Amateurs' zijn daarentegen maar al te goed betrokken. Laat ze gaan! Ze kunnen samen meer dan de beroepskracht in zijn eentje. Ik ben dan ook nieuwsgierig naar het resultaat van 4 en 5 mei. Vanuit het archief en Stadsmuseum zijn we betrokken maar niet meer dan dat. ´Open Joodse Huizen´ is van de werkgroep ´Joodse Tilburgers´ zelf.