Aardappels eten in Vincent Tekenlokaal

Erfgoedlocaties kun je op diverse manieren beleven: de gebruikelijke exposities, lezingen, rondleidingen, educatieve programma's en hands-on activiteiten. Gisteravond mocht ik getuige zijn van een 'nieuwe' vorm: theater op een erfgoedlocatie.

Monique Zijp is initiator van het Tilburgse theatergezelschap EELT dat bestaat uit professionele spelers en musici en amateurs. Daarnaast betrekt Zijp een ondernemer bij haar producties )in dit geval een lokale aardappelboer) en doet ze een beroep op participatie vanuit de samenleving (Mogen we wat aardappels voor onze voorstelling?') of brengt goederen of materialen terug naar de bevolking (aardappels gaan morgen terug naar de Voedselbank). Al deze componenten verwerkte zij in het programma 'AardappelEELTers' dat plaatsvond in Vincents Tekenlokaal in Tilburg.

Zijp benaderde me met de vraag of ze een voorstelling mocht ontwikkelen rondom de 13-jarige Vincent van Gogh die tekenles kreeg op de Rijks HBS Koning Willem II, nu het Paleis-Raadhuis. De 'kunstcoach' stuurde vervolgens deze foto mee: zo zou het tekenlokaal er ongeveer gaan uitzien. Aardappels all over de vloer, op de tafels, in de kasten en chips als hedendaagse variant. Ach ja, Van Gogh werd in zijn tijd ook niet begrepen, dus wat zou het?

Maar de Tilburgse bezoekers werden gisteren aangenaam verrast en getrakteerd op mooie, ontroerende en intieme scènes tussen de aardappelen en in de verschillende ruimtes. Ook de art-deco hal van het Paleis-Raadhuis werd in gebruik genomen door muzikante Jacqueline Hamelink en jonge dames die soepel als water over elkaar heen van de marmeren trap af rolden. Van Goghs schilderij 'De Aardappeleters' ontaardde in een aardappel-kauw-concert: de bezoekers kregen chips en knauwden op maat van de dirigent mee, wederom begeleid door prachtige muziek.

Maar behalve enkele toevoegingen die EELT zelf had aangebracht was Vincents Tekenlokaal het ultieme decor. Bezoekers keken hun ogen uit. Een aantal van hen was er nog nooit geweest. Tekst en uitleg waren overbodig; de context werd gedurende het theaterstuk helder. Van Gogh kreeg hier zijn eerste tekenlessen en voor de tekenaars van vandaag staan er zestien prachtige computers klaar. De resultaten worden vertoond in een digitale galerij. Theater op een erfgoedlocatie geeft een nieuwe dimensie aan een museale setting. Een concept om vaker te gaan toepassen, wat mij betreft.