Met Wiki’s en social media menen we een vooruitgang te maken
in de tijd. We kunnen ‘dankzij de digitale media en internet’ wereldwijd kennis
delen en verwerven. Kennis is algemeen goed en is niet langer het eigendom van
‘officiële’ instanties als musea en archieven. Kennis is van ons allen en
allemaal. Overtuigd als ik was van deze ‘vooruitgang’, des te ontnuchterend is
de lesstof die ik bestudeer voor mijn studie aan de Open Universiteit.
Het onderwerp is de geschiedschrijving in de Nederlanden
1500 – 2000. Het boek is genoemd: De Palimpsest, als een verwijzing naar de
perkamenten die steeds opnieuw werden beschreven. Ook de geschiedbeoefening en
beschrijving daarvan neemt steeds andere vormen aan. Het boek begint bij
annalistiek en kronieken, vervolgens de ‘humanistische vorm’, de eruditie,
plakkaatboek, pamflet, universele geschiedenis, dissertatie, romantische
verhaal, nieuwe eruditie, nationale epos, pleidooi, macrogeschiedenis, artikel,
essay. Allemaal genres, vormen om de geschiedenis te beschrijven. Al studerend
aangekomen bij hoofdstuk III lees ik dat de erudieten ‘kerkhistorisch onderzoek
in teamverband’ verrichtten.
De erudieten verzamelden talloze gegevens over
kloosterordes, parochies, bisdommen en heiligen en al dan niet heilig
verklaarde bisschoppen, pausen en abten. Dit kerkhistorisch onderzoek werd
zoals gezegd soms in teamverband verricht. De ‘bollandisten’ is het meest
bekende voorbeeld van zo’n collectief. Bollandisten zijn jezuïeten en in de
zeventiende eeuw begonnen zij aan een enorm levenswerk: het verzamelen van
gegevens. Volgens mijn studieboek moet er niet in jaren, maar in eeuwen worden
gedacht. Tot op de dag van vandaag zijn de paters ermee bezig.
Opgezocht op internet levert me de site ‘Société des
Bollandistes’ met als ondertitel ‘Christian Hagiography’. Inderdaad, al 400
jaar collectief onderzoek, begonnen in het jaar 1607! De ‘werkgroep’ dankt zijn
naam aan Jean Bolland, jezuiet en hagiograaf. Vervolgens zien we op de website
een indrukwekkende lijst van deelnemers uit het (Vlaamse) verleden. Momenteel
is er nog steeds een groep actief met drie bollandisten en vijf medewerkers.
Een van de ontstane werken is de Acta Sanctorum.
Terug naar de 21e eeuw. De collectieve werkvormen zoals het
onderzoek naar Tilburgers die geboren werden in 1809 wat een Wiki opleverde
evenals nu het onderzoek naar Joodse Tilburgers. Ik kan euforisch zijn over de
ideale werkwijze van zo’n collectief. Het medium mag dan veranderd zijn, vierhonderd
jaar geleden deden ze het ook al. Ik ben weer wat kennis rijker en een illusie
armer ;-)
Geen opmerkingen:
Een reactie posten