Meer dan vierhonderd Tilburgse Textielfabrieken

Deelnemers tijdens de instructiebijeenkomst
in Regionaal Archief Tilburg

Toen we in het najaar van 2015 een oproep deden om deel te nemen aan een onderzoeksproject bij Regionaal Archief Tilburg, kregen we in korte tijd veel aanmeldingen. De vraag was wie er wilde helpen om onderzoek te doen naar twee eeuwen Tilburgse textielfabrieken.

Ondanks het enthousiasme was er scepsis: 'Alles is toch al uitgezocht en beschreven?' En reacties als: 'Al weer die textiel. Einde hoofdstuk, toch?' De uitspraak dat alles over de Tilburgse textiel is onderzocht, klopt niet. Inderdaad zijn er talloze boeken geschreven, maar elke keer vanuit een andere invalshoek, een andere selectie, een andere periode. De afbakening en de onderzoeksvraag maken aldus het verschil. Een inventariserend onderzoek naar twee eeuwen textielfabrieken in Tilburg is nog niet eerder gedaan.

In diverse publicaties waren er even zo diverse overzichten. Sluitingen van fabrieken, fabrieken met en zonder stoom. Dankzij de inspanningen van twee collega's Astrid de Beer en Rob van Putten kwamen we tot een inventarisatie van meer dan vierhonderd fabrieken. Zij gebruikten daarvoor onder andere het handelsregister en notariële akten in zowel Regionaal Archief Tilburg als het Brabants Historisch Informatie Centrum in Den Bosch. Aan de hand van deze inventaris werd een indeling in categorieën gemaakt. Deze indrukwekkende lijst hebben we in alfabetische volgorde op de Wiki gezet.

Al enkele jaren eerder ontwikkelden we de Tilburg Wiki. Een belangrijke digitale encyclopedie waarin we alle feitelijke kennis over de stad kwijt kunnen. We hebben daarnaast ook een Geheugen van Tilburg, wat echter vooral subjectief is, gezien de persoonlijke verhalen die het bevat. De Wiki daarentegen houden we 'schoon' en vrij van interpretatie. Genoteerd wordt de feitelijke kennis en mocht die ooit niet helemaal juist of volledig zijn, dan is die binnen enkele seconden geüpdatet.

We zijn nu enkele maanden verder en de deelnemers doen hard hun best om al hun fabrieken in kaart te brengen. Medio maart maken we de balans op. Nog ongeveer drie maanden te gaan.